Chủ Nhật, 9 tháng 10, 2011

II. Hiểu Biết Về Thuốc Lá

                    THÀNH CÔNG = HIỂU BIẾT + QUYẾT TÂM + HỖ TRỢ
II. HIỂU BIẾT:
1. Tác hại của thuốc lá trên sức khỏe là rất nghiêm trọng cho nên người nghiện thuốc lá nên bỏ thuốc. Thông điệp này đã được đề cập đến trong rất nhiều sách vở - báo chí, thế nhưng nhiều người nghiện thuốc lá, kể cả nhân viên y tế, dù biết rất rõ thông điệp này, vẫn tiếp tục hút thuốc lá. Vì sao vậy?
2. Thuốc lá có khả năng gây nghiện rất mạnh cho nên cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng hơn về nhiều mặt để có thể cai được thuốc lá thành công. Thực vậy thuốc lá có khả năng làm người hút dễ trở nên nghiện, thời gian trở nên nghiện thực thể rất ngắn, dễ trở nên nghiện nặng, và khi muốn cai nghiện thì đây là lọai nghiện khó cai nghiện.
a. So sánh khả năng gây nghiện của thuốc lá với các chất gây nghiện thông thường:
Ma túy có khả năng gây nghiện nặng đến khoảng 60% người tiếp xúc, trong khi đó khả năng gây nghiện nặng của thuốc lá chỉ là 20% số người tiếp xúc.
Tuy nhiên, nếu chỉ xét đến tỷ lệ người sẽ không bị nghiện khi tiếp xúc với ma túy và với thuốc lá, chúng ta thấy hai tỷ lệ này là tương đương nhau khoảng 15%. Cũng như ma túy, rất ít người tiếp xúc thuốc lá mà tránh được trở nên nghiện.
Như vậy, cách cai nghiện ma túy tốt nhất là không tiếp xúc với ma tuý dù chỉ một lần. Cách cai nghiện thuốc lá tốt nhất vẫn là không bao giờ hút thuốc lá dù chỉ là một điếu.
b. Thời gian để một người hút thuốc lá trở nên nghiện là rất nhanh:
Sơ đồ dưới đây cho chúng ta khái niệm về khoảng thời gian từ khi người ta tập hút hơi thuốc lá đầu tiên đến khi trở nên nghiện thuốc lá thực sự.
 Như vậy, từ lúc một người mới bắt đầu “tập hút” thuốc lá - lúc này thuốc lá có thể là rất đắng, rất khó chịu đến lúc người này xuất hiện cảm giác thèm thuốc không chịu được chỉ mất 4,5 tháng! Và cũng chỉ mất dưới 2 năm để người này buộc phải hút thuốc lá mỗi ngày !
c. Mức độ nghiện thuốc lá nặng hay nhẹ ít liên quan với thời gian và cường độ hút:
Biểu đồ sau đây cho thấy sự thay đổi mức độ nghiện rượu theo thời gian tiếp xúc:
Một người khi mới tiếp xúc với rượu một vài lần, khả năng trở nên nghiện nặng là rất thấp, trên 90% không nghiện. Tuy nhiên, nếu tiếp xúc rượu càng lâu, số lượng càng nhiều khả năng trở nên nghiện nặng càng nhiều, gần 60% trở nên nghiện nặng khi tiếp xúc lâu dài với rượu.
Biểu đồ sau đây cho thấy sự thay đổi mức độ nghiện cần sa theo thời gian:
Một người khi mới tiếp xúc cần sa một vài lần, khả năng trở nên nghiện nặng là rất thấp, tương tự trường hợp rượu, trên 90% không nghiện. Khi tiếp xúc cần sa thời gian lâu dài, số lượng nhiều, khả năng nghiện cần sa nặng hơn là có nhưng thấp hơn trường hợp tiếp xúc với rượu, có khoảng 40% trở nên nghiện nặng.
Biểu đồ sau đây minh hoạ sự thay đổi mức độ nghiện thuốc lá theo thời gian:
Như vậy khác với trường hợp tiếp xúc với rượu và cần sa, ngay cả khi tiếp xúc thuốc lá ít về thời gian cũng như số lượng, khả năng nghiện nặng cũng đã cao khoảng 20%, chỉ 13% không nghiện mà thôi. Kéo dài thời gian tiếp xúc, tăng số lượng thuốc lá tiếp xúc, khả năng nghiện nặng hơn tăng lên nhưng không nhiều, cũng vào khoảng 20%, tuy nhiên số người sau thời gian tiếp xúc lâu dài thuốc lá vẫn không nghiện là rất thấp chỉ dưới 5%.
d. Tương tự nghiện ma túy - Nghiện thuốc lá là loại nghiện khó cai:
Sơ đồ dưới đây cho thấy mối liên quan giữa tỷ lệ người cai nghiện ma túy, rượu, thuốc lá, cần sa thành công còn lại theo thời gian.
Như vậy, trong bốn chất gây nghiện là heroin, cần sa, rượu và thuốc lá, thì thuốc lá là thứ khó bỏ đứng hàng thứ hai chỉ sau heroin một chút với tỷ lệ bỏ thuốc lá thành công sau 12 tháng là 25%, so với heroin là 20%.
3. Nghiện thuốc lá không đơn thuần chỉ là nghiện thực thể vào chất nicotin có trong thuốc lá mà đây là một quá trình nghiện phối hợp giữa: nghiện thực thể + nghiện về mặt tâm lý + nghiện về mặt hành vi.
a. Nghiện thực thể là hiện cơ thể người hút thuốc lá đã quen với nồng độ ncotin cao trong máu. Khi nồng độ nicotin trong máu giảm xuống làm người nghiện có cảm giác thèm thuốc không chịu được sau đó là các triệu chứng của hội chứng cai nghiện: nóng giận, cáu gắt, mất tập trung, bồn chồn, mất ngủ v.v. người nghiện buộc lòng phải hút thuốc lá trở lại để tránh những triệu chứng khó chịu này. Nghiện thực thể là mục tiêu tác động của các biện pháp điều trị bằng thuốc như nicotin thay thế, bupropion hydrochloride, vareniciline. Các thuốc này sẽ giúp cơn thể giảm nhẹ các triệu chứng khó chịu của hội chứng cai thuốc.
b. Nghiện tâm lý là hiện tượng người nghiện thuốc lá xuất hiện một quan điểm cho răng thuốc lá sẽ giúp họ giải quyết được những tình huống căng thẳng. Mỗi khi gặp chuyện khó khăn, lo lắng, người nghiện thuốc lá sẽ hút thuốc lá để tìm lại sự an tâm, tìm một chỗ dựa về mặt tâm lý.
c. Nghiện về mặt hành vi là hiện tượng người nghiện thuốc lá hình thành một thói quen liên kết sự kiện hút thuốc lá với các sự kiện khác trong cuộc sống như là môt phản xạ có điều kiện. Ví dụ như hút thuốc lá sau khi uống cà phê, sau ăn cơm, khi gặp gỡ bạn bè v.v
Nếu thuốc cai nghiện sẽ tác động vào thành phần nghiện thực thể thì tư vấn sẽ tác động vào thành phần nghiện tâm lý, hành vi. Do nghiện thuốc lá luôn phối hợp cả ba thành phần nghiện ở các mức độ khác nhau vì vậy một chế độ điều trị cai nghiện thuốc lá phù hợp nhất vẫn là phồi hợp giữa biện pháp dùng thuốc và tư vấn ở một tỷ lệ tương ứng. 

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét