Searching...
Thứ Ba, 14 tháng 2, 2012

Liệu pháp tiếp xúc

Liệu pháp Tiếp xúc (LPTX)
Liệu pháp Tiếp xúc (LPTX) là một kỹ thuật của liệu pháp hành vi nhận thức, nó làm giảm phản ứng sợ hãi và lo âu. LP này gần giống như liệu pháp giải mẫn cảm, nhưng tác dụng nhanh hơn và đem đến kết quả tốt hơn.
Một ví dụ rất đơn giản đó là việc điều trị cho người sợ rắn. Họ thường có cảm giác kinh sợ khi họ thấy rắn. Họ sợ không phải vì người ta nghĩ đến đến hậu quả do con rắn gây ra (Họ không nghĩ đến con rắn sẽ cắn họ) mà họ sợ vì họ có cảm giác “khủng khiếp”. Khi thấy hình ảnh con rắn, trong họ xuất hiện một sự cảnh giác mà không có suy nghĩ và họ tìm cách trốn thoát khỏi tình huống đó ngay. Hành vi trốn thoát như vậy làm củng cố nổi sợ của họ và nó cũng làm tăng mối liên kết giữa con rắn và sự cảnh tỉnh của họ. Lần tới khi gặp con rắn phản ứng của họ sẽ mạnh hơn hoặc ngay khi họ gặp kích thích không đủ mạnh nó cũng làm cho họ có phản ứng tương tự (ví dụ như thấy ảnh của con rắn). LPTX tạo điều kiện cho bệnh nhân tự tiếp xúc với con rắn ở các mức độ tăng dần với sự hướng dẫn và định hướng của nhà trị liệu. Và cuối cùng bệnh nhân có thói quen không sợ rắn.

Các buổi điều trị phải:
Từng bước: NTL nên làm việc với bệnh nhân để xác định bước đầu tiên như thế nào để phù hợp: Nó đủ khó để tạo ra một mức độ lo âu nào đó nhưng cũng phải dễ để đủ cho bệnh nhân tin tưởng mình có thể hoàn thành được công việc. Mỗi khi bệnh nhân đã tự tin mình có thể vượt qua giai đoàn đầu, nhà trị liệu nên chuyển qua giai đoạn khó hơn và dần dần cho bệnh nhân tiếp xúc với tình huống làm bệnh nhân hoảng sợ nhất. Vấn đề quan trọng là không để bệnh nhân đối đầu với các tình huống quá khó khăn cho bệnh nhân, nếu làm như vậy mà bệnh nhân không được chuẩn bị họ có thể bị lo âu quá mức, có khi bị cơn hoảng sợ. Những điều này làm củng cố thêm nữa sự kiện kết giữa nỗi sợ hãi và tình huống.
Được lặp đi lặp lại: Bệnh nhân cần được đối đầu thường xuyên và đều đặn với các tình huống gây cho bệnh nhân sợ hãi. Nếu khoảng cách giữa các buổi điều trị quá xa nhau, nỗi sợ hãi có thể giai tăng trở lại trong lần điều trị kế tiếp.
Kéo dài: Thường người ta khuyên bệnh nhân ở lại trong tình huống gây sợ hãi đến khi nỗi lo lắng của bệnh nhân giảm xuống. Bệnh nhân thường tiếp cận tình huống gây lo sợ những sau đó họ chọn cách trốn thoát tình huống đó. Khi bệnh nhân trốn thoát như vậy nổi sợ của bệnh nhân sẽ tăng lên bởi vì lúc đó tình trạng lo âu giảm xuống, chính điều này làm cho bệnh nhân có ý tưởng là trốn thoát là chiến lược hữu ích nhất. Tuy nhiên nếu bệnh nhân tiếp tục ở lâu trong tình huống gây sợ hãi, nỗi lo âu của bệnh nhân sẽ giảm xuống và lần kế tiếp nếu bệnh nhân đối đầu với tình huống đó, sự lo âu sẽ giảm đi. Vì vậy vấn đề quan trọng trong liệu pháp đó là bệnh nhân nên ở lại lâu trong tình huống gây sợ hãi, nhưng đừng để gây cho bệnh nhân cơn hoảng sợ. Nếu lo âu tăng quá cao, bệnh nhân nên được đưa ra khỏi tình huống trong một thời gian ngắn để thư giãn, cho đến khi lo âu giảm xuống bệnh nhân lại tiếp tục đối diện với tình huống.

Một số nguyên tắc để LPTX có kết quả tốt
• Bệnh nhân nên chọn cho mình một mục tiêu cuối cùng đó là thực hiện hành vi không sợ hãi. Ví dụ như đến gần con rắn khoảng  1 mét.
• Bệnh nhân nên nghĩ đến một loạt các giai đoạn trung gian để đi đến đích, các giai đoạn này nên được kế tục với nhau. Tốt nhất là lập một danh sách các giai đoạn với các nhiệm vụ ngày càng nặng nề hơn.
• Ở mỗi bước, sự tiếp xúc của bệnh nhân nên hoàn toàn tự giác. Do đó khi tiếp xúc với tình huống gây sợ hãi,bệnh nhân sẽ có các cách để chấm dứt sự tiếp xúc- hoặc trốn tránh hoặc không trốn tránh. Bằng cách chọn trốn tránh bệnh nhân sẽ giảm ngay tình trạng lo âu. Nếu chọn không trốn tránh bệnh nhân sẽ làm yếu đi mối tiên kết giữa sự cảnh tỉnh và trốn thoát.
• Sự cảnh tỉnh nên đạt đến mức tối đa mà bệnh nhân chuẩn bị chấp nhận.
• Người ta nhận thấy thực hành hằng ngày tối thiểu một giờ là tối ưu, và buổi điều trị nên chấm dứt khi mức độ cảnh tỉnh giảm đi một nữa so với mức đỉnh

Mục đích
Mục đích cơ bản của LPTX là làm giảm các phản ứng lo âu và sợ hãi (cảm xúc, suy nghĩ và cảm giác cơ thể) bằng cách tiếp xúc lặp đo lặp lại các tình huống tạo ra lo âu. Từ đó bệnh nhân có thoái quen giảm phản ứng lo âu khi tiếp xúc với các tình huống đó. Mục đích của liệu pháp này là loại bỏ các phản ứng lo âu hoặc sợ hãi, do đó bệnh nhân có thể đối mặt với tình huống gây sợ hãi. Điều trị rối loạn ám ảnh cưỡng bức, rối loạn ám ảnh sợ đặc hiệu.

Thận trọng
LPTX thường là một phương pháp điều trị an toàn; tuy nhiên một số bệnh nhân có biểu hiện lo âu quá mức đến nỗi họ không kiểm soát được. Một số nghiên cứu cho thấy tỷ lệ bỏ điều trị khá cao, có thể bởi vì chính phương pháp này cũng tạo ra sự lo âu. Thêm vào đó, LPTX không phải là có hiệu quả cho tất cả bệnh nhân; sau khi điều trị có một số bệnh nhân tiếp tục biểu hiện các triệu chứng lo âu.

0 nhận xét:

Đăng nhận xét

 
Back to top!